jq ile JSON İşleme

İş akışında JSON verisiyle çalışmanın en temiz yollarından biri, komut satırında güçlü bir filtreleme aracını kullanmaktır. jq, parçalanmış JSON’u yeniden yapılandırır, dönüştürür ve kökünden sahteye kadar her seviyede ince ayar yapmanıza olanak tanır. Bu yazıda, temel kullanımın ötesine geçerek pratik örneklerle yol göstereceğim.

• jq nedir ve neden kullanılır: jq, JSON veri akışını işlemek için özel olarak tasarlanmış bir araçtır. Kapsamlı filtreler, dönüşümler ve akışlar sayesinde REST API çıktıları, loglar veya konfigürasyon dosyalarında hızlı manipülasyon sağlar.
• Temel eşsiz fikir: JSON’da yol belirleme için .path veya indekslerle hedefe ulaşmak; ardından | operatörüyle dönüşüm uygulanır.

• Basit erişim ve seçiciler:
• .name ile kök nesnesinin name alanına erişim,
• .users[0].email ile dizi içindeki ilk kullanıcının e-posta adresine ulaşım.
• Dönüştürme ve yeniden yapılandırma:
• {fullName: .name, ageGroup: (if .age < 18 then "child" else "adult" end)} gibi örneklerle yeni alanlar oluşturma.
• .tags |= (.[0:3] | join(",")) gibi akışlı dönüşümlerle alan içeriğini yeniden biçimlendirme.
• Şablonlar ve filtre birleşimi:
• map: (.users[] | {id: .id, username: .name})
• select: (.users[] | select(.active) | {id, email})
• Dosya ve akış kavramı:
• jq ile dosya içeriğini işleme: jq '.users[] | select(.active) | {id, email}' data.json
• Çok aşamalı boru hatları: cat data.json | jq '.users[] | select(.role == "admin") | {name, role}'

• Büyük JSON’larda akış modu: -c ile çıktı sıkıştırması, -r ile ham değerler elde etme.
• Kaynak kısıtları: bellekte çok büyük nesneler için akış tabanlı filtreler yazmak ve gereksiz derinliklerden kaçınmak.
• Hata yönetimi: jq noktalama ve boş değerlerle karşılaştığında nasıl davranır; try-catch benzeri yapıların olmadığına dikkat.