Linux izleme araçları rehberi

Linux İzleme Araçları Rehberi​

Linux sistemlerinin sağlıklı ve verimli bir şekilde çalışmasını sağlamak için sistem kaynaklarını ve süreçlerini düzenli olarak izlemek kritik öneme sahiptir. Bu izleme işlemleri, olası sorunları önceden tespit etmeye, sistem performansını optimize etmeye ve güvenlik açıklarını belirlemeye yardımcı olur. İşte Linux sistemlerinde kullanabileceğiniz bazı temel izleme araçları ve bunların nasıl kullanılacağına dair bir rehber.

Sistem Kaynaklarını İzleme Araçları​

Linux sistemlerinde CPU kullanımı, bellek (RAM) tüketimi, disk I/O ve ağ trafiği gibi temel sistem kaynaklarını izlemek için çeşitli araçlar bulunmaktadır. `top` komutu, çalışan süreçleri CPU ve bellek kullanımlarına göre sıralayarak en çok kaynak tüketen uygulamaları hızlıca belirlemenizi sağlar. `vmstat` komutu ise sanal bellek, disk, CPU ve sistem aktiviteleri hakkında özet bilgiler sunar. Bu araçlar, sistem kaynaklarının genel durumu hakkında anında fikir edinmek için idealdir.

Detaylı CPU Performansı Analizi​

CPU performansını daha ayrıntılı analiz etmek için `perf` komutu oldukça güçlü bir araçtır. `perf` ile CPU döngülerini, önbellek isabetlerini ve diğer düşük seviyeli olayları izleyerek, uygulamanızın CPU üzerindeki etkisini derinlemesine anlayabilirsiniz. Bu sayede, darboğazları tespit edebilir ve kodunuzu optimize ederek daha verimli hale getirebilirsiniz. Ayrıca, `pidstat` komutu ile belirli bir sürecin CPU kullanımını zaman içinde takip edebilir, ani yükselişleri veya düşüşleri gözlemleyebilirsiniz.

Bellek (RAM) Kullanımını Anlama​

Bellek kullanımı, sistem performansını doğrudan etkileyen önemli bir faktördür. `free` komutu, toplam bellek, kullanılan bellek, boş bellek ve takas alanı hakkında bilgiler sunar. Bellek sızıntılarını veya gereğinden fazla bellek tüketen uygulamaları tespit etmek için bu komutu düzenli olarak kullanabilirsiniz. `slabtop` komutu ise çekirdek bellek önbelleklerini (slab) analiz ederek, hangi nesnelerin en fazla bellek tükettiğini gösterir. Bu bilgi, çekirdek düzeyindeki bellek sorunlarını gidermede yardımcı olabilir.

Disk I/O Performansını İzleme​

Disk I/O performansı, özellikle veritabanı veya büyük dosya işlemleri yapan uygulamalar için kritik öneme sahiptir. `iostat` komutu, disk okuma ve yazma hızları, saniye başına yapılan işlem sayısı ve disk kullanım yüzdesi gibi metrikleri gösterir. Bu sayede, disklerin ne kadar meşgul olduğunu ve olası darboğazları belirleyebilirsiniz. `iotop` komutu ise hangi süreçlerin en fazla disk I/O aktivitesi gerçekleştirdiğini göstererek, performansı olumsuz etkileyen uygulamaları tespit etmenizi sağlar.

Ağ Trafiğini Analiz Etme​

Ağ trafiğini izlemek, güvenlik sorunlarını tespit etmek ve ağ performansını optimize etmek için önemlidir. `tcpdump` komutu, ağ paketlerini yakalayarak detaylı bir şekilde analiz etmenizi sağlar. Bu komut sayesinde, belirli bir IP adresine veya portuna yönelik trafiği izleyebilir, paket içeriklerini inceleyebilir ve olası saldırıları tespit edebilirsiniz. `iftop` komutu ise ağ arayüzlerindeki gerçek zamanlı trafiği gösterir ve hangi bağlantıların en fazla bant genişliğini kullandığını belirlemenize yardımcı olur.

Sistem Günlüklerini İnceleme​

Sistem günlükleri, sistemde meydana gelen olayları ve hataları kaydeder. Bu günlükleri düzenli olarak incelemek, sorunları erken teşhis etmek ve sistem güvenliğini sağlamak için önemlidir. `journalctl` komutu, systemd günlüklerini görüntülemek için kullanılır. Bu komut ile belirli bir zamandaki veya belirli bir hizmetin günlüklerini filtreleyebilir, hataları ve uyarıları kolayca tespit edebilirsiniz. `/var/log` dizininde bulunan diğer günlük dosyaları da (örneğin, `syslog`, `auth.log`) sistem hakkında değerli bilgiler içerir.