Bir projenin veritabanı tasarımında soft delete (yumuşak silme) uygularken yetkilendirme hatalarıyla karşılaşmak kaçınılmazdır. Aşağıdaki noktalar üzerinden deneyim ve gözlemlerimi paylaşıyorum; sizden de benzer vakalar ve çözümlerle geri dönüş almak isterim.
[list]
Kullanıcı rolleri ve bu rollerin etkisi: Normal kullanıcılar, silinmiş olarak işaretlenen kayıtları görmemeli; ancak yönetici veya denetimcilik rolüne sahip kullanıcılar, silinen kayıtları görüp gerektiğinde geri yükleyebilmelidir. Bu ayrımı API uç noktalarında ve veritabanı sorgularında net şekilde tanımlamak kritik. Örneğin, bir SQL sorgusunda WHERE clause’unda sadece aktifler ile kısıtlama koyarken, denetim modunda silinenleri de görüntüleyebilmek için alternatif bir parametre veya endpoint gerekiyor.
Filtre mantığı ve tutarlılık: Soft delete flag’inin (örneğin is_deleted, deleted_at) yanındakullanıcıya göre görünürlük politikası uygulansa da, çoğu hatanın kaynağı filtrelerin tutarsız kullanılmasıdır. Bir batch işleminde veya arama indeksinde yanlış filtre uygulanması, silinen kayıtların da hesaplar veya raporlarda görünmesiyle güvenlik riskine yol açar. Bu farkındalığı kod review aşamasında zorunlu hale getirmek işe yarıyor.
Denetim ve geri yükleme akışları: Silinen kayıtların geri yüklenmesi (restore) ve kalıcı olarak temizlenmesi (hard delete) işlemleri ayrı akışlar gerektirir. Yetkili kullanıcılar için restore işleminde audit kaydı, hangi kullanıcı hangi objeyi ne zaman geri yüklediğini gösteren bir günlük tutulması güvenliği artırır.
API güvenliği ve hata mesajları: Yetkisiz bir kullanıcının silinmiş ögeleri sorgulamaya çalıştığında net, güvenli bir erişim hatası dönmesi gerekir. Hata mesajlarında verilerin durumuna dair aşırı bilgi paylaşmaktan kaçınmak önemli; fakat yöneticiye güvenli bilgiler sunmak için loglar yerelde tutulabilir.
Test stratejileri: Farklı roller için entegre testler yazın: aktif, silinmiş ve logike dönüştürülmüş durumlar. Özellikle REST/GraphQL uç noktalarında, is_deleted ve deleted_at durumlarına bağlı yanıtları kontrol edin. Ayrıca zamanla değişen politikaların regresyon testlerini de unutmayın.
Bu konudaki tecrübelerinizi, karşılaştığınız özgün senaryoları ve önerdiğiniz güvenlik-mimari önlemlerini paylaşır mısınız? Özellikle hangi durumlarda rollback/restore akışında güvenlik riskleri gördünüz ve nasıl çözdünüz?
